Η κολοκύθα είναι τρομερά παρεξηγημένη. Είναι εκείνο το λαχανικό που συνηθέστερα αποτελεί το βάρος που μας φόρτωσε η θεία από το χωριό και δεν έχουμε τι να την κάνουμε. Την κρατάμε για πολύ καιρό σε ένα σημείο της κουζίνας ή στο μπαλκόνι και πάντα σκεφτόμαστε πόσο χώρο πιάνει και πως θα θέλαμε να την ξεφορτωθούμε. Είναι γνωστότερη περισσότερο ως ο πρωταγωνιστής του Halloween παρά για την θρεπτική της αξία. Ειδικά στην σύγχρονη Ελληνική κουζίνα, δεν έχει ιδιαίτερα την τιμητική της και είναι κυρίως διακοσμητική. Διαβάζοντας παρακάτω, ελπίζουμε να σας κάνουμε να αισθανθείτε τυχεροί όσοι έχετε αυτήν την υπερτροφή σπίτι σας και να την αξιοποιήσετε στις vegan δημιουργίες σας, αφού τα οφέλη για την υγεία σας θα είναι πολλαπλά.

Γενκά χαρακτηριστικά του φυτού

Οι κολοκύθες αγαπούν τη ζέστη, τον ήλιο και το νερό. Η κατάλληλη εποχή αν θέλουμε να τις φυτέψουμε είναι η Άνοιξη. Όμως, ωριμάζουν το Φθινόπωρο (Οκτώβρη έως και τον Νοέμβρη). Στην αγορά, βέβαια, μπορούμε να τις βρούμε από το καλοκαίρι. Όμως, η γεύση τους είναι καλύτερη το Φθινόπωρο. Τόσο η σάρκα όσο και οι σπόροι τους (κολοκυθόσπορος) αποτελούν μία τροφή υψηλής ποιότητας και θρεπτικής αξίας.

Θρεπτική αξία – Oφέλη για την υγεία

Η θρεπτική της αξία είναι όσο λίγων λαχανικών και τα οφέλη στην υγεία μας πολυάριθμα. Τα συστατικά της, που υπάρχουν τόσο στους σπόρους όσο και στη σάρκα, περιλαμβάνουν:
• Καροτινοειδή: είναι οι χρωστικές που δίνουν το χαρακτηριστικό χρώμα. Αποτελούν αντιοξειδωτικούς παράγοντες που δρουν ενάντια στην πρόωρη γήρανση, στις λοιμώξεις και στα καρδιακά νοσήματα. Επίσης, συμβάλλουν στην υγεία των ματιών, προστατεύοντας από τον εκφυλισμό και τις αλλοιώσεις (καταρράκτης), ενώ αποτελούν και επιβεβαιωμένους αντικαρκινικούς παράγοντες.
• Λιπαρά οξέα: η κολοκύθα περιέχει μεγάλες ποσότητες από απαραίτητα λιπαρά οξέα, που συμβάλλουν, αισθητικά, στη δημιουργία μιας υγιούς και λαμπερής επιδερμίδας. Ταυτόχρονα συμβάλλει και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, στη μείωση της LDL χοληστερόλης, στην πρόληψης της αρθρίτιδας και στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου. Δεν περιέχει καθόλου κορεσμένα λιπαρά, που είναι βλαβερά για την υγεία μας. Συνιστάται η κατανάλωση σπόρων κολοκύθας (πασατέμπος) ημερησίως, για την πρόληψη των ρυτίδων.
• Βιταμίνες: μεγάλη ποικιλία βιταμινών περιέχεται στην κολοκύθα, όπως βιταμίνη Α, C, E, B2, B6, φυλλικό οξύ, με πολύ σημαντική θετική επίδραση στα μάτια, το δέρμα, τα οστά και τα δόντια. Επίσης, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και προωθούν την παραγωγή κολλαγόνου.
• Πρωτεΐνη: ιδιαίτερα οι σπόροι της κολοκύθας περιέχουν 25% πρωτεΐνη. Δηλαδή, από τα 50 γραμμάρια σπόρων, τα 12,5 είναι πρωτεΐνη!
• Μεταλλικά στοιχεία: κάλιο, μαγνήσιο, χαλκός, ψευδάργυρος, είναι μερικά από τα σημαντικά ιχνοστοιχεία που περιέχονται στην κολοκύθα. Συμβάλουν στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, τη σωστή ανάπτυξη των οστών και των δοντιών καθορίζοντας την οστική πυκνότητα, ενώ ενισχύουν το αναπαραγωγικό και κυκλοφορικό σύστημα.
• Φυτικές ίνες: συνδυασμός από υψηλή ποσότητα ινών και ταυτόχρονα χαμηλού θερμιδικού δείκτη. Βοηθάει το πεπτικό σύστημα (αντιμετώπιση χρόνιας δυσκοιλιότητας, αυξάνοντας την κινητικότητα του εντέρου), τη μείωση της “κακής” χοληστερόλης, αλλά και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι μόνο ένα φλυτζάνι πουρές κολοκύθας, καλύπτει το ένα τρίτο των ημερήσιων αναγκών μας σε φυτικές ίνες (που είναι 25 γραμμάρια). Αυξάνει γρήγορα το αίσθημα του κορεσμού με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε γρήγορα χορτασμένοι.
• Αμινοξέα: Η σάρκα κολοκύθας περιέχει L-τρυπτοφάνη, η οποία προκαλεί συναισθήματα ευφορίας, βελτιώνοντας τη διάθεση και την ψυχική μας υγεία.
• Έχει ελάχιστες θερμίδες (μόνο 20 για κάθε 100 γραμμάρια μαγειρεμένης κολοκύθας), ενώ 5 έως 10 γραμμάρια σπόρων κολοκύθας κάθε μέρα εμποδίζουν το σχηματισμό λίθων στα νεφρά. Έχουν διουρητική δράση, συμβάλλοντας στη σωστή λειτουργία των νεφρών.

Πώς τις επιλέγουμε;

Επιλέγουμε κολοκύθες με κοτσάνι, σκληρό περίβλημα, χωρίς χτυπήματα και με ωραίο χαρακτηριστικό πορτοκαλί χρώμα. Η γεύση εξαρτάται από την ποικιλία της και τις συνθήκες παραγωγής της. Αγοράζοντας ένα μόνο κομμάτι, θα πρέπει να προσέχουμε τη σάρκα της, να δείχνει ζουμερή και όχι ταλαιπωρημένη.

Πώς τη χρησιμοποιούμε;

Η κολοκύθα μπορεί να αποτελέσει συστατικό σε αναρίθμητες συνταγές στη vegan κουζίνα, τόσο αλμυρές, όσο και γλυκές. Δεν υπάρχουν πολλά λαχανικά που να μπορούν να το κάνουν αυτό. Από τις πιο δημοφιλείς συνταγές είναι:

  • ο πουρές
  • η σούπα
  • τσιπς (λεπτές φέτες στον φούρνο με ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι και άλλα μπαχαρικά)
  • συστατικό σε ρύζι (ο συνδυασμός με κάστανο απλά “σκοτώνει”)
  • τάρτα κολοκύθας
  • μαρμελάδες
  • γλυκά του κουταλιού
  • κέικ
  • muffins
  • κρέμες
  • πίτες
  • με λαχανικά στο φούρνο,

ενώ τρώγεται και ωμή!

Πώς συντηρείται;

Ένα από τα πολυάριθμα προτερήματά της είναι και ο χρόνος διατήρησής της, εκτός ψυγείου, που κυμαίνεται από 3 και πάνω μήνες όταν είναι ολόκληρη, ανάλογα φυσικά και με την ποιότητα και το είδος της. Το σκληρό της κέλυφος την κάνει ιδιαίτερα ανθεκτική. Θα πρέπει, όμως, να μην έρχεται σε επαφή με τον ήλιο και την υγρασία (άρα να μην την αφήνουμε στο μπαλκόνι), ενώ όταν αρχίζει να μαλακώνει θα πρέπει να την καταναλώσουμε, γιατί δεν θα αντέξει για πολύ. Αν είναι κομμένη ή καθαρισμένη, μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο για 7 μέρες περίπου. Στην κατάψυξη, μπορεί να παραμείνει για περισσότερο από έναν χρόνο.

Διατροφικές πληροφορίες:

100 g ωμής κολοκύθας περιέχουν:

Ενέργεια (kcal)13.8
Λιπαρά (g)0.2
εκ των οποίων κορεσμένα (g)0.1
Υδατάνθρακες (g)2
εκ των οποίων σάκχαρα (g)1.7
Φυτικές / Εδώδιμες Ίνες (g)0.5
Πρωτεΐνες (g)​0.75
Αλάτι (g)0

Τι λέει η επιστήμη;

Η κολοκύθα είναι ένα πανέμορφο ανθεκτικό λαχανικό, που είναι πολύ κρίμα να χρησιμοποιείται μόνο για διακόσμηση. Με μία από τις τελευταίες μελέτες στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention», επιβεβαιώθηκε η αντικαρκινική της δράση και συγκεκριμένα για τον καρκίνο του πνεύμονα (δείγμα 60.000 ενηλίκων), με μείωση 37% της πιθανότητας εμφάνισής του σε καπνιστές. Και αυτή είναι μόνο μία από τις ευεργετικές της επιδράσεις, όπως αναφέρθηκε.

Άρα, μην την κοιτάτε… φάτε την.

 

© allaboutvegans.com